W skrócie
- Rezerwat Przyrody Prządki, utworzony w 1957 roku w pobliżu Krosna, chroni unikatowe grupy skał piaskowcowych powstałe na skutek erozji eolicznej.
- Według lokalnych podań nazwa rezerwatu pochodzi od trzech panien dworskich, które za przędzenie lnu w niedzielę zostały zamienione w kamienne figury.
- Sąsiadujący z rezerwatem zamek Kamieniec w Odrzykoniu stanowił inspirację dla Aleksandra Fredry podczas pisania komedii „Zemsta”.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Rezerwat Przyrody Prządki. Idealnie miejsce na jesienną wycieczkę?
Rezerwat znajdujący się około 43 km od Rzeszowa stanowi część Czarnorzecko - Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego, który należy do gminy Korczyna, ale jest na pograniczu wsi Czarnorzeki i Korczyna. Czy to mało znana atrakcja okolic Krosna i całego Podkarpacia? Rezerwat utworzono w 1957 roku, aby chronić grupy skał piaskowcowych o charakterystycznych formach, które powstały na tych terenach w wyniku erozji eolicznej. Jaka jest geologiczna historia tego miejsca?
Piękne ostańce skalne są w głównej mierze zbudowane z piaskowców ciężkowickich, których powstanie datowane jest na 55-35 mln lat temu, charakteryzują się jako piaskowce ruboławicowe, zlepieńcowe, szarożółte o spoiwie ilastym, które są odporne na wietrzenie. Właśnie Rezerwat Prządki w wyniku erozji prezentuje formy unikatowych grzybów skalnych, które są jedną z form wietrzenia skał. Badania na tym terenie pozwoliły odkryć cmentarzysko kurhanowe, co wskazuje na osadnictwo słowiańskie w pobliżu skał, które mogły być wtedy miejscem kultu. Zgodnie z lokalną tradycją wiele z ostańców skalnych ma także swoje nazwy m.in. Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt, Madej, a najwyższy punkt leży na wysokości 520 m n.p.m. W jaki sposób można wędrować w tym miejscu? Na turystów czeka aż pięć szlaków turystycznych: Prządki - Strzelnica, Odcinek Kamieniec - Prządki, Czarnorzeki - Dział, Strzelnica - Sucha Góra, Przy Zamku Kamieniec. Dlaczego rezerwat ma tak nietypową nazwę "Prządki"?
Skąd się wzięła nazwa rezerwatu Prządki?
Legenda tego miejsca wskazuje na Trzy Prządki, czyli dworskie panny, które przędły len w dzień święty, czyli w niedzielę, przez co zostały zamienione w kamienie. Warto pamiętać, że były one córkami kasztelana zamieszkującego pobliski zamek Kamieniec w Odrzykoniu, a pamiątki z lnu miały być dla ich narzeczonych rycerzy, którzy ruszali w drogę. Panny tkały na wzgórzu w niedzielę, a do tego wypatrywały ukochanych, co dziwiło nie tylko ich rodziców, ale również wracających z kościoła ludzi. Zgodnie z opowieściami kasztelanki przędły aż do zabicia dzwonu, którego dźwięk zamienił je w trzy białe skały, co było karą za podjęcie pracy w dzień świąteczny. Inna wersja tej opowieści wskazuje na trzy dziewczęta, które przędąc nici rywalizowały o względy jednego młodzieńca przez kilka dni. W niedzielę przeniosły się z kądzielami w górę wsi, aby nikt nie widział ich pracy, ale dźwięk kościelnego dzwonu zamienił je w skały, ku przestrodze innym, nieszanującym dni świętych.
Zobacz również: Park Nostalgiczny w Gdańsku. Jedyny w Polsce o takiej specyficznej formule, otwiera się w nowym oknie
Co robić w Rezerwacie Przyrody Prządki? Oto pomysły
Spacer jesienią na łonie natury to znakomity pomysł na odpoczynek, ale również obserwację przyrody, która w Rezerwacie Przyrody Prządki skrywa wyjątkowe okazy roślin, a należy do nich m.in. paproć podrzeń żebrowiec, paprotka zwyczajna, kruszyna pospolita czy pierwiosnek wyniosły, które są pod ochroną. Oprócz nich można spotkać w tym miejscu myszy, wiewiórki, nornice, ale też jastrzębie i myszołowy, jak również jaszczurki oraz salamandry plamiste. Należy pamiętać, że "Prządki" niedaleko Krosna są idealną propozycją na wędrówki dla początkujących oraz rodzin z dziećmi, ponieważ trasy turystyczne na terenie rezerwatu nie wymagają dobrej kondycji, a jedynie pokonania kilku wzniesień. Co jest najbardziej intrygującego w Rezerwacie Przyrody Prządki? Zamek Kamieniec zainspirował Aleksandra Fredro do napisania słynnej sztuki, która dzisiaj jest lekturą szkolną.
Zamek Fredrowski, czyli warownia znajdująca się na granicy Korczyny i Odrzykonia stała się inspiracją do napisania "Zemsty, otwiera się w nowym oknie" przez Aleksandra Fredrę. Okazuje się, że zamek Kamieniec w Odrzykoniu był miejscem prawdziwego sporu pomiędzy Skotnickimi i Firlejami, którzy weszli ze sobą w konflikt w XVII wieku i spierali się o m.in. mur graniczny, studnię, kaplicę i pola uprawne. Warto dodać, że hrabia Aleksander Fredro również stał się właścicielem zamku w Odrzykoniu, kiedy w 1829 roku ożenił się z Zofią Jabłonowską, ponieważ posiadłość należała do jej rodu. W jaki sposób pisarz odkrył spór, który był kluczowy dla powstania "Zemsty"? W archiwach zamku znalazł on akta procesowe właścicieli zamku, które wskazywały na spór dwóch rodzin zakończony w 1630 roku przez ślub wojewodzica Mikołaja Firleja z kasztelanką Zofią Skotnicką. Nic więc dziwnego, że 1834 roku we Lwowie odbyła się premiera sztuki "Zemsta", która na stałe zagościła jako komedia w kanonie nie tylko lektur szkolnych, ale również polskiej świadomości. Warto też dodać, że zamek w Odrzykoniu inspirował nie tylko Fredrę, ale także Seweryna Goszczyńskiego, który napisał poemat "Król zamczyska" w 1860 roku, ale też Jana Matejkę, który stworzył cykl rysunków rejestrujących wygląd Odrzykonia.
Źródło: ciekawe.hub.pl, przadki.eu, nowiny24.pl, podkarpackie.travel, parkikrosno.pl, zamekkamieniec.pl.
