W skrócie
- Wielkopolska stanowi miejsce, w którym można zaobserwować rykowisko jeleni oraz bekowisko danieli bez konieczności wyprawy w góry.
- Okres godowy jeleni przypada głównie na wrzesień i październik, natomiast daniele wydają swoje charakterystyczne dźwięki od drugiej połowy października do połowy listopada.
- Podczas rykowiska i bekowiska ze względów bezpieczeństwa należy zachować bezpieczny dystans od zwierząt.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Rykowisko w Wielkopolsce
Nie trzeba planować wyprawy w Bieszczady, żeby usłyszeć ryk jelenia na rykowisku. Jesienne gody odbywają się też w lasach nizinnych. Jeleń szlachetny (Cervus elaphus) jest majestatycznym gatunkiem odpowiadającym za donośne głosy, które mogą zaniepokoić ludzi, a przy tym stanowią ostrzeżenie - jesienią lepiej unikać kontaktu z tymi zwierzętami. Pobudzone zwierzęta przy bezpośrednim spotkaniu mogą być niebezpieczne dla człowieka.
Kiedy jest rykowisko?
Rykowisko rozpoczyna się we wrześniu, ale może obejmować także październik. Nadleśnictwo Żednia podaje orientacyjny okres od połowy września do połowy października. Na nasłuchiwanie warto wybrać się wieczorem lub wczesnym rankiem, bo wtedy właśnie jelenie są najaktywniejsze. Należy przy tym zwrócić uwagę na pogodę, ponieważ może ona wpłynąć na to, czy usłyszy się charakterystyczne odgłosy lasu.
Gdy jelenie cichną, wciąż jeszcze można usłyszeć donośne, nietypowe odgłosy. Tym razem są to daniele, których okres godowy, nazywany bekowiskiem, przypada na drugą połowę października i może trwać do połowy listopada. Głos samca daniela łatwo odróżnić od przeciągłego ryku jelenia, bo są to krótkie, gardłowe dźwięki, które powtarzają się seriami.
Dlaczego jeleń ryczy podczas rykowiska?
Rykowisko kojarzy się przede wszystkim z dwoma walczącymi bykami. Tymczasem znaczna część rywalizacji rozgrywa się wcześniej, właśnie za pomocą głosu i demonstracji siły. Badania nad jeleniem szlachetnym pokazują, że ryk może przekazywać informacje o rozmiarach ciała. Głos jest więc częścią komunikacji, która wpływa na zachowanie innych jeleni - mniejsze osobniki mogą się wycofać, a samice podczas wyboru partnera kierują się tym, co usłyszą.
Co ciekawe, najniższy ryk nie zawsze oznacza najbardziej pożądanego partnera. W doświadczeniu opublikowanym w "Proceedings of the Royal Society B" łanie w rui preferowały osobniki z głosem o wyższej częstotliwości. Chociaż wynik dotyczy konkretnego eksperymentu, to pokazuje, że komunikacja między jeleniami jest bardziej skomplikowana, niż może wydawać się ludziom.
Jelenie nie zawsze walczą podczas rykowiska, bo pojedynek jest kosztowny i niebezpieczny. Mniejsze osobniki wolą schodzić z drogi masywniejszym bykom, ale i większe zwierzęta mają trudne zadanie, bo muszą odpędzać konkurentów i skupiać się na pilnowaniu łań, co znacząco ogranicza ich czas na żerowanie. Jesienny wysiłek następuje w czasie, gdy samce przygotowują się do zimy, a podczas rykowiska prawie nie jedzą.
Jak słuchać rykowiska i zadbać o bezpieczeństwo?
Ryk byka często można usłyszeć z odległości kilku kilometrów. Z tego powodu nie trzeba, a wręcz nie powinno się podchodzić blisko jeleni. Jeśli dostrzeże się te zwierzęta w lesie, należy zachować bezpieczną odległość i obserwować je przez lornetkę. Byki podczas godów są silnie pobudzone i zbyt bliskie podejście może sprowokować atak.
W Wielkopolsce jelenie szlachetne i daniele są obecne w większości kompleksów leśnych. Można je spotkać lub usłyszeć m.in. w Puszczy Noteckiej, Dolinie Warty, a także w lasach wokół Poznania, Konina czy Krotoszyna. Dużą populację jeleni notują nadleśnictwa podlegające pod Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Poznaniu, wśród których znajduje się m.in. Nadleśnictwo Babki i Nadleśnictwo Grodziec.
Źródła: ciekawi.hub.pl, kolo.poznan.lasy.gov.pl, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
