W skrócie
- Maria Konopnicka stworzyła w 1908 roku w żarnowskim dworze utwór Rotę, który zyskał miano "drugiego hymnu Polski".
- Dworek w Żarnowcu został podarowany pisarce przez naród w 1903 roku w ramach obchodów dwudziestopięciolecia jej pracy twórczej.
- Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu udostępnia zwiedzającym autentyczne wnętrza, pamiątki po poetce oraz stałą ekspozycję poświęconą twórczości malarki Marii Dulębianki.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Działalność pisarska oraz patriotyczno-społeczna Marii Konopnickiej - miejsce "Roty"
Maria Konopnicka znana bliżej dzieciom za sprawą bajek "O krasnoludkach i sierotce Marysi", "Na jagody" lub "Szkolne przygody Pimpusia Sadełko", ale również nowelistka, uprawiająca prozę poetycką, a nawet szkice reportażowe. Znała dziesięć języków obcych, ale wykonywała tłumaczenia w sześciu, ponieważ przekładała z m.in. języka niemieckiego, włoskiego, francuskiego, angielskiego, czeskiego i ukraińskiego. Warto dodać, że właśnie w tym roku przypada 130. rocznica wydania bajki "O krasnoludkach i sierotce Marysi", która nadal cieszy się popularnością wśród najmłodszych, ale też inspirowała ilustratorów i artystów, a sama bajka przetłumaczona została na 50 języków świata. Należy pamiętać, że Maria Konopnicka była autorką słów "Roty", otwiera się w nowym oknie, która uznawana jest za "drugi hymn Polski", a w czasach zaborów stanowiła odważny manifest patriotyzmu, który został stworzony w 1908 roku właśnie w żarnowskim dworze. Pierwsze wykonanie "Roty" z muzyką Feliksa Nowowiejskiego nastąpiło w 1910 roku podczas odsłonięcia pomnika grunwaldzkiego w Krakowie, a dokładniej w rocznicę 500-lecia zwycięstwa Polski w bitwie pod Grunwaldem. Czy można powiedzieć, że mała Podkarpacka wieś jest przesiąknięta piękną historią nie tylko literatury, ale również patriotyzmu?
Dworek w Żarnowcu - dar od narodu oddany dla narodu
Nic dziwnego, że Maria Konopnicka doznała ogromnego zaszczytu, którym było otrzymanie własnego miejsca na ziemi od narodu w 1903 roku z okazji dwudziestopięciolecia pracy pisarskiej, co wiązało się także z jej sześćdziesiątą rocznicą urodzin. Taki sam zaszczyt w historii spotkał tylko Henryka Sieniewicza, który jako dar od narodu otrzymał Oblęgorek w 1900 roku. Jak wygląda historia dworku w Żarnowcu?
Miejsce to zostało wybrane z 36 innych obiektów, które były brane pod uwagę przez komitet jubileuszowy. Warto pamiętać, że wieś Żarnowiec na terenie Gminy Jedlicze, znajdowała się wtedy na terenie Galicji, czyli zaboru austriackiego, w którym panowała największa autonomia, co mogło mieć wpływ na dedycję Konopnickiej. XVIII-wieczny dworek był własnością rodziny Biehońskich, a od 1903 roku należał do pisarki, która mieszkała w nim tylko wiosną i latem do 1910 roku.
Warto dodać, że oprócz domu, wraz z aktem własności pisarka otrzymała także 3,6 hektara ziemi, które obecnie jest zabytkowym parkiem z początku XIX wieku, a znajduje się w nim staw, aleja kasztanowa, popiersie Marii Konopnickiej, kopiec, głaz suwalski oraz medalion i ścieżka przyrodniczo edukacyjna. Należy pamiętać, że jest to jedyne miejsce w Polsce, które posiada tak pokaźne zbiory biograficzno-literackie, co szczególnie dotyczy ekspozycji z przełomu XIX i XX wieku, czyli prezentowane na nich rękopisy, unikatowe wydania, ale także dar jubileuszowe dla poetki, które znajdują się na wystawie stałej Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu.
W 1903 roku naród polski oprócz aktu własności podarował Marii Konopnickiej około 300 pamiątek, do których należą m.in. dyplomy, honorowe członkostwa, albumy, fotografie, ale również pióra i przyciski do papieru, a nawet bronowicka suknia ludowa. Co więcej, wybitni literaci dziewiętnastego wieku jak m.in. Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa, Władysław Bogusławski oraz Lucjan Rydel, jak również wiele wybitnych osób z innych krajów Europy i USA zmobilizowało siebie i cały naród w kwestii docenienia pracy twórczej Konopnickiej. Co koniecznie zobaczyć w tak świetnie zachowanym podkarpackim obiekcie?
Należy pamiętać, że miejsce to mogło się stać muzeum za sprawą dwóch córek Marii Konopnickiej określanych mianem "strażniczek pamięci poetki": Zofii Konopnickiej-Mickiewiczowej oraz Laury Konopnickiej-Pytlińskiej. To właśnie one zachowały dar narodu i znajdujące się nim pamiątki dla potomnych, a przełomowy okazał się testament Zofii z 1956 roku, w którym dworek i park ofiarowała narodowi polskiemu.
Zobacz również: Pszczyna pociągiem: Zamek Książęcy i park w jeden dzień, otwiera się w nowym oknie
Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu - unikatowe zbiory z duszą oraz ekspozycja plenerowa
Co można zobaczyć Żarnowcu? Warto pamiętać, że w Muzeum Marii Konopnickiej zachowały się autentyczne wnętrza z czasów jej życia, ale także unikatowe zbiory, które czekają nad odwiedzających. Ekspozycja darów jubileuszowych jest w pomieszczeniach "Spiżarnia", "Pokój ciemny" i "Dawny gabinet", ale też prezentowane są pomieszczenia mieszkalne z czasów poetki: "Gabinet", "Sień", "Jadalnia", "Pokój kredensowy" oraz "Kuchnia".
Poza bogatą historią i świetnie zachowanymi pamiątkami po życiu i działalności Marii Konopnickiej, na terenie dworku w Żarnowcu, istnieje także ekspozycja stała obejmująca działalność artystyczną malarki Marii Dulębianki, która mieszkała tutaj również w latach 1903-1910. Tylko tutaj na terenie całej Polski prezentowana jest największa kolekcja dzieł tej artystki i działaczki społecznej, a oprócz nich jest tu jej "Pokój", "Pracownia" i "Łazienka". Maria Dulębianka uczyła się u m.in. Jana Matejko, Wojciecha Gersona i Leopolda Horowitza, ale także była uzdolniona muzycznie i walczyła o prawa kobiet. Zamieszkując w Żarnowcu razem z Marią Konopnicką, przyczyniły się one nie tylko do rozwoju sztuki, walki o wolność, ale także poświęcały się sprawom lokalnej społeczności, ponieważ wykształciły w tym czasie prawie dwadzieścioro dzieci z chłopskich rodzin, co w tamtym czasie było ogromnym awansem społecznym dla najuboższych.
Ciekawostką, ale i fantastyczną atrakcją jest stała ekspozycja plenerowa "Kraina Baśni",na której znajduje się "Grota Krasnoludków" z rzeźbami Króla Błystka, Koszałka-Opałka, Kociego Oczka, Strażnika Mikuła, Groszyka oraz sierotki Marysi z gąskami. Warto dodać, że ta ekspozycja jest interaktywna, co oznacza, że dzięki urządzeniu multimedialnemu można w pięknych okolicznościach przyrody posłuchać fragmentów aż 10 baśni m.in."W grocie krasnoludków", "Sierotka Marysia" lub "Modraszek i jego uczeń" oraz wiele innych. Oprócz ekspozycji na terenie parku znajduje się głaz suwalski, umieszczony tutaj w 150. rocznicę urodzin poetki, który podkreśla dwa najważniejsze miejsca związane z życiem Marii Konopnickiej, czyli Suwałk - rodzinnego miasta oraz Żarnowca - jej miejsca na ziemi. Obok dworku w Żarnowcu znajduje się Lamus, czyli odremontowany budynek dawnego spichlerza, gdzie prezentowana jest ekspozycja stała "Maria Konopnicka-poetka, pisarka, tłumaczka i podróżniczka".
Źródło: ciekawe.hub.pl, muzeumzarnowiec.pl, plannawypad.pl.
