Szczeliniec Mały. Bliski sąsiad, na którego nie można wejść
Szczeliniec Mały osiąga 895 m n.p.m. i wraz z sąsiednim Szczelińcem Wielkim tworzy charakterystyczny masyw Gór Stołowych. Oba szczyty dzieli przełęcz, do której dochodzą szlaki turystyczne, choć w tym miejscu muszą już się rozejść. Na Szczelińcu Wielkim wędrowcy korzystają ze schodów, odwiedzają schronisko i przechodzą między malowniczymi skałami. Szczeliniec Mały jest w całości objęty ochroną ścisłą, a Park Narodowy Góry Stołowych jednoznacznie informuje, że obowiązuje tam całkowity zakaz wstępu.
Dlaczego nie można wejść na Szczeliniec Mały?
Park wyjaśnia, że wyłączenie Szczelińca Małego z ruchu turystycznego służy ochronie naturalnych procesów przyrodniczych, obejmując całe wzniesienie, a nie pojedyncze stanowiska. Z perspektywy turysty często najważniejsza jest wysokość i możliwość zdobycia kolejnego szczytu. Jednak nawet uważni wędrowcy często nie dostrzegą wyjątkowej wartości przyrodniczej tego miejsca. Sąsiadujące Szczelińce pozwalają jednocześnie dostrzec dwa zadania parku narodowego, jakimi są udostępnianie krajobrazu i zachowanie przestrzeni, w której pierwszeństwo ma przyroda.
Góry Stołowe powstały z osadów dawnego morza
Dzisiejszy górski krajobraz ma początki w dawnym morzu. Około 100 milionów lat temu na obszarze obecnych Gór Stołowych znajdował się płytki zbiornik należący do czeskiego basenu kredowego. Rzeki dostarczały do niego piasek i muł, a osady gromadziły się na dnie, by z czasem przekształcić się w skały. Późniejsze ruchy skorupy ziemskiej doprowadziły do wypiętrzenia tych warstw. Wietrzenie i erozja stopniowo tworzyły charakterystyczny krajobraz gór płytowych. Ich niemal poziome warstwy pomagają zrozumieć, dlaczego obecne wzniesienia przypominają kamienne stoły. Trzeba jednak pamiętać, że krajobraz nieustannie się zmienia, a woda przenika przez piaskowiec i spękania, prowadząc do ich stopniowego rozpadu.
Ślady epoki lodowcowej w skalnych szczelinach
W miejscach, do których dociera niewiele światła, kryją się jedne z najciekawszych cudów Gór Stołowych. Głębokie szczeliny utrzymują wysoką wilgotność i niskie temperatury, tworząc dość stabilny mikroklimat. Dzięki temu w niezbyt wysokich górach mogą żyć bezkręgowce związane ze środowiskiem wysokogórskim i arktycznym.
Wśród tych istot Park Narodowy Gór Stołowych wymienia m.in. pająka Bathypanthes eumenis, który występuje w szczelinach Błędnych Skał i Szczelińca Małego. Jednocześnie jest to jedyne miejsce w Polsce, a zarazem najdalej wysunięte na południe izolowane stanowisko tego gatunku. Dodatkowo w skalnym środowisku żyją rzadkie pająki i skoczogonki, które są reliktami ostatniego zlodowacenia.
Źródła: ciekawe.hub.pl, summitgo.eu, pngs.gov.pl
