W skrócie
- Maksimum aktywności roju Leonidów przypada na noc między 17 a 18 listopada 2026 roku, kiedy to cząsteczki materii uderzają w atmosferę Ziemi z prędkością około 71 km/s.
- Obserwacje najlepiej rozpocząć po północy, kierując wzrok w stronę gwiazdozbioru Lwa, przy czym zaleca się unikanie sztucznego oświetlenia.
- Fotografowanie zjawiska wymaga użycia statywu, jasnego obiektywu szerokokątnego oraz długich czasów naświetlania, najlepiej z wykorzystaniem wężyka spustowego.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Maksimum Leonidów 2026. Kiedy patrzeć w niebo?
Regularne maksimum roju Leonidów przypada w nocy z 17 na 18 listopada około godz. 0:45 polskiego czasu. W Polsce obserwacje warto zacząć po północy, choć dobrą alternatywą są też godziny przed świtem, gdy niebo jeszcze jest ciemne, a radiant Leonidów, czyli punkt w gwiazdozbiorze Lwa, znajduje się wyżej nad horyzontem. To właśnie z tego miejsca pozornie "wylatują" meteory. Prognozowany wskaźnik ZHR, czyli meteorów na godzinę, wynosi około 15. Do osiągnięcia tego wyniku potrzebne są jednak idealne warunki, a więc realnie widać ich mniej.
Leonidy osiągają rekordowe prędkości
Źródłem roju jest kometa 55P/Tempel-Tuttle, która w około 33 lata obiega Słońce. W tym czasie uwalnia pył rozciągający się wzdłuż orbity. Właśnie ten strumień Ziemia przecina każdego roku w listopadzie. Kometa i jej drobiny poruszają się wokół Słońca w kierunku przeciwnym do ruchu naszej planety. Geometria spotkania sprawia, że prędkość drobinek względem Ziemi osiąga około 71 km/s, czyli blisko 256 tys. km/h. Tym samym Leonidy należą do najszybszych znanych rojów meteorów.
Drobina w przestrzeni kosmicznej to meteoroid, a meteor jest zjawiskiem świetlnym powstającym podczas wtargnięcia tej drobiny w atmosferę. Gwałtowne zderzenia z cząsteczkami powietrza prowadzą do nagrzewania i odparowywania, co oznacza utratę materiału. Po takim przelocie czasem pozostaje widoczna przez kilka sekund smuga, w której świecą wzbudzone i zjonizowane składniki gazu.
Jak obserwować Leonidy 2026 w Polsce?
Najlepiej wybrać miejsce z dala od latarni i miejskiej łuny, z szerokim widokiem na nocne niebo. Oczy potrzebują około 30 minut na przyzwyczajenie się do ciemności i po tym czasie łatwiej jest dostrzec więcej szczegółów nocnego nieba. Warunkiem jest, żeby unikać źródeł światła, takich jak ekran telefonu. Meteory można zobaczyć na całym niebie, a patrząc dalej od radiantu łatwiej dostrzec dłuższe smugi, ponieważ w pobliżu gwiazdozbioru Lwa perspektywa skraca widoczne ślady.
Do obserwacji roju meteorów nie potrzeba żadnych przyrządów optycznych. W tym przypadku są one wręcz odradzane, ponieważ oczy obejmą większy obszar nieba i zwiększą szanse na zauważenie "spadającej gwiazdy". Warto jednak zaopatrzyć się w ciepłe ubranie i gorący napój w termosie. Listopadowe noce są dość chłodne.
Warto zastanowić się też nad tym, jak sfotografować rój Leonidów. W tym celu najlepiej ustawić aparat na statywie i wybrać jasny obiektyw szerokokątny. Statyw jest tu niezbędny, ponieważ ekspozycja powinna wynosić przynajmniej 15 sekund i tyle właśnie czasu aparat musi pozostać bez ruchu. Osiągnięcie tego, trzymając urządzenie w rękach, jest niemożliwe. Przysłona f/1,8 albo f/2,8 i ISO 1600-3200, a z kolei ostrość ręcznie ustawiona na jasnej gwieździe. Jeśli zdjęcia są wykonywane smartfonem, ustawienia są podobne, choć ostrość ustawia się na nieskończoność, o ile tylko urządzenie daje taką możliwość.
Kolejne zdjęcia pozwolą dostosować ustawienia, bo jeśli zdjęcie będzie zbyt ciemne, można nieco podnieść ISO, pilnując, żeby nie pojawiły się szumy. Jeśli gwiazdy będą tworzyć krótkie kreski, warto spróbować skrócić czas naświetlania. Zdjęcia wykonuje się z krótkimi przerwami, żeby zwiększyć szansę na uchwycenie krótkiego przelotu. Przydatny może też być wężyk spustowy, który pozwoli wyzwolić migawkę bez dotykania aparatu, dzięki czemu uniknie się drgań przy naciskaniu przycisku. Można też pozwolić sobie na nieco automatyzacji z pomocą wężyka spustowego z interwałometrem, który automatycznie będzie wykonywać serię długich ekspozycji.
Źródła: ciekawe.hub.pl, science.nasa.gov, projektpulsar.pl, nocneniebo.pl


