W skrócie
- Chomik europejski składuje w norze jedzenie wykorzystywane podczas przerw w zimowym odrętwieniu, a skład tych zapasów ma wpływ na liczbę młodych w kolejnym sezonie.
- Zimowanie tego gryzonia odbywa się w trybie torporu z okresowym wybudzaniem, co pozwala zwierzęciu na spożywanie zapasów przy jednoczesnym zachowaniu sprawności układu pokarmowego.
- Wyniki badań wskazują, że dieta bogata w tłuszcze wpływa na masę ciała chomika przed hibernacją, podczas gdy wyższa zawartość białka w pokarmie przekłada się na lepsze wyniki rozrodu.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Jak chomik europejski radzi sobie z zimą?
Na powierzchni niepozorne pole, pod spodem sypialnia i spiżarnie, a nawet specjalnie przygotowane miejsce na odchody. Nora chomika europejskiego (Cricetus cricetus) jest podzielona według funkcji. Każdy dorosły osobnik przygotowuje własne schronienie, niezależnie od pozostałych. Ten dziko żyjący w Polsce gryzoń potrafi zgromadzić zapasy nasion i innych części roślin ważące kilka kilogramów. W opisanych przez badaczy norach ze wschodniej Słowacji znajdowano od 0,05 do 5 kg pożywienia, m.in. ziarna zbóż i korzenie.
Chomik europejski przerywa hibernację
Zimowania chomika nie należy wyobrażać sobie jako jednego długiego snu, jak ma to miejsce np. w przypadku niedźwiedzi. Zwierzę wchodzi w torpor, czyli stan znacznego obniżenia temperatury ciała i tempa metabolizmu. Dzięki temu ogranicza zużycie energii. Później ogrzewa organizm, wraca do zwykłej temperatury i może jeść zgromadzony pokarm. Takie cykle składają się na hibernację przerywaną.
Przeczytaj także: Chomik europejski jest zagrożony wyginięciem. Potrzebuje pomocy człowieka, otwiera się w nowym oknie
Co ciekawe, pełna spiżarnia może zmienić przebieg zimowania. Carina Siutz i Eva Millesi sprawdziły to w doświadczeniu na samicach chomika europejskiego. Jednej grupie umożliwiono zmagazynowanie dużego zapasu karmy. Druga dostawała codziennie jedzenie, ale niezjedzone resztki usuwano, uniemożliwiając tworzenie rezerw. W głęboki torpor weszło 11 z 12 samic bez zapasów oraz 4 z 9 mających do nich dostęp. Chomiki pozbawione spiżarni częściej korzystały też z krótkich epizodów torporu. Nie głodowały przy tym, ponieważ dzienne porcje były dla nich wystarczające.
Jak chomik wykorzystuje spiżarnię i co dzieje się wiosną?
Podziemna spiżarnia byłaby mało przydatna, gdyby podczas przebudzenia organizm nie umiał sprawnie wykorzystać posiłku. Tu kryje się mniej widowiskowa, lecz równie ważna część strategii. Podczas hibernacji jelita chomika zachowują swoją sprawność. Zdolność rozkładania tłuszczów i białek pozostaje na podobnym poziomie jak poza tym okresem, a wchłanianie glukozy jest nawet wyższe niż latem. Dzięki temu chomik może wykorzystać stosunkowo krótkie przerwy między epizodami odrętwienia na przyswojenie składników pokarmowych.
Pokarm dostarcza różnych proporcji białka i tłuszczu. W badaniu opublikowanym w 2018 roku porównano chomiki hodowlane otrzymujące dwie diety o odmiennym udziale tłuszczu i białka. Zwierzęta z grupy żywionej dietą bogatszą w tłuszcz mocniej przybierały na masie przed hibernacją, później spędzały mniej czasu w torporze i traciły zimą więcej masy. Z kolei grupa na diecie bogatszej w białko osiągnęła lepsze wyniki rozrodu, ponieważ młodych było więcej i były silniejsze. Stało się tak mimo podobnej kondycji obu grup na początku okresu rozrodczego.
Źródła: ciekawe.hub.pl, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, academic.oup.com, gov.pl, wwf.pl
