W skrócie
- Wiewiórki gromadzą zapasy na zimę, ukrywając w różnych miejscach orzechy, nasiona oraz grzyby, aby ograniczyć ryzyko utraty całego pożywienia w wyniku kradzieży przez inne zwierzęta.
- Gatunek ten nie zapada w sen zimowy i pozostaje aktywny przez cały chłodny okres, wykorzystując zgromadzone zasoby oraz aktywnie szukając pokarmu, gdy pozwalają na to warunki pogodowe.
- Dokarmianie tych ssaków powinno być okazjonalnym wsparciem w trudnych warunkach pogodowych, przy użyciu niesolonych orzechów i nasion słonecznika, zachowując przy tym ostrożność co do higieny i lokalizacji punktów karmienia.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Gdzie wiewiórka przechowuje zapasy na zimę?
Wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), którą spotykamy w polskich lasach i parkach, przygotowuje się do okresu niedoboru pokarmu. Robi to poprzez staranne ukrywanie jedzenia. Jesienią najczęściej zakopuje nasiona i orzechy w płytkich dołkach, ale też korzysta ze schowków w drzewach. Jej spiżarnia jest więc rozsiana po całej okolicy, tworząc liczne małe magazyny pożywienia.
Takie rozwiązanie ma praktyczną zaletę: utrata jednej skrytki nie oznacza głodu przez resztę zimy. W jaki sposób wiewiórka miałaby utracić skrytkę? Zimą wiele zwierząt szuka pokarmu, a ukrytym pożywieniem interesują się również inne wiewiórki, które nie krępują się przed skorzystaniem z cudzych zapasów. Rozproszenie jedzenia po okolicy ogranicza skutki podobnych kradzieży.
Czy wiewiórki jedzą grzyby?
Orzech w przednich łapkach wiewiórki jest dość charakterystycznym widokiem, choć dieta tego małego ssaka jest znacznie bogatsza. Ważnym pokarmem są nasiona drzew, w tym również nasiona sosny, modrzewia i świerka. Wiewiórka chętnie zje również owoce, młode pędy sosny, a nawet grzyby, a jej dieta zależna jest od pory roku i dostępności pożywienia.
Grzyby, co dla wielu osób jest zaskakującą informacją, również pojawiają się w zimowych zapasach. Wiewiórki najczęściej chowają je w szczelinach drzew oraz między gałęziami, gdzie owocniki wysychają. Widok grzyba ułożonego na gałęzi drzewa najczęściej oznacza, że rudy ssak właśnie szykuje swoją spiżarnię do zimy.
Wiewiórki nie zapadają w sen zimowy
Wiewiórka pospolita jest aktywna przez całą zimę i nie zapada w sen zimowy, choć podczas silniejszych mrozów może więcej czasu spędzać w swojej kryjówce. Ograniczenie wypraw pozwala jej przeczekać najtrudniejsze warunki, ale nie jest to hibernacja, a więc zwierzę nadal potrzebuje pokarmu. Właśnie dlatego przygotowywane jesienią zapasy mają ogromne znaczenie. Gdy brakuje świeżego jedzenia, wiewiórka może skorzystać z jednej ze swoich skrytek. Jednocześnie nadal szuka nasion i innych elementów swojej diety, żeby oszczędzać zapasy.
Czy wiewiórki potrzebują dokarmiania?
Samo nadejście zimy nie oznacza, że wiewiórka od razu potrzebuje pomocy człowieka. Zwierzę ma swoje sposoby na radzenie sobie w sezonowym niedoborze pożywienia. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że pomoc dzikim zwierzętom powinna uzupełniać ich strategię przetrwania, a nie ją zastępować. Jednak długotrwały mróz czy gruba pokrywa śniegu i lodu blokująca dostęp do pożywienia, mogą okazać się zbyt dużym wyzwaniem dla małego ssaka.
Dokarmianie wiewiórek powinno być wsparciem, ale nie może zmieniać się w obfite karmienie niezależne od panujących warunków. Organizacja The Wildlife Trusts zaleca podawanie niewielkich ilości pokarmu jako dodatku do naturalnej diety. Zwraca też uwagę na bezpieczeństwo miejsca: zwabianie wiewiórek do ogrodu po drugiej stronie ruchliwej okolicy może być dla zwierzęcia niebezpieczne.
W lesie warto uzgodnić ewentualną pomoc z miejscowym nadleśnictwem, zamiast samodzielnie przygotowywać punkty karmienia. Jeśli natomiast znajdziemy zwierzę ranne lub wyraźnie osłabione, właściwym działaniem będzie kontakt z ośrodkiem rehabilitacji zwierząt lub strażą miejską. Garść orzechów w takiej sytuacji zdecydowanie nie wystarczy.
Czym można dokarmiać wiewiórki i jak to robić?
Do uzupełnienia diety wiewiórki nadają się naturalne, niesolone orzechy laskowe oraz nasiona słonecznika. Pokarm powinien być świeży i podany w małych ilościach. Zdecydowanie nie wolno wykładać kuchennych resztek ani produktów przyprawionych, bo mogą one zaszkodzić zwierzętom.
Należy też zadbać o higienę miejsca, w którym wykłada się pokarm dla wiewiórek. Pozostawione resztki trzeba usunąć, a konstrukcję karmnika regularnie czyścić - dokładnie tak, jak podczas przygotowywania karmnika dla ptaków, otwiera się w nowym oknie. Jednocześnie istotny jest wybór miejsca, które powinno zapewnić zwierzęciu bezpieczeństwo i możliwość szybkiej ucieczki na drzewo. Nie może być to miejsce, które zmusi wiewiórkę do wędrówki odsłoniętą przestrzenią, gdzie jest narażona na atak drapieżnika.
Wiewiórki przyczyniaja się do rozsiewania nasion
Wiewiórki zwykle nie wykorzystują wszystkich swoich zimowych zapasów i część ukrytych nasion ma szansę wykiełkować, dając początek nowym drzewom. Tym sposobem rude ssaki gromadzą jedzenie na zimę, a jednocześnie uczestniczą w rozsiewaniu nasion. To uboczny skutek ich strategii przetrwania, który może przynieść korzyść kolejnym pokoleniom leśnych zwierząt.
Źródła: ciekawe.hub.pl, wildlifetrusts.org, gov.pl, lasy.gov.pl
