W skrócie
- Jesienią polskie mokradła zapełniają się tysiącami żurawi, które regularnie przemieszczają się między miejscami noclegowymi a terenami żerowania.
- Do głównych miejsc koncentracji tych ptaków w Polsce należą Dolina Baryczy oraz Ujście Warty, co potwierdzają prowadzone tam systematyczne obserwacje.
- Najkorzystniejszym okresem na oglądanie żurawi jest wrzesień oraz pierwsza połowa października, przy czym ptaki najlepiej obserwować tuż przed wschodem lub zachodem słońca.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Gdzie w Polsce gromadzą się tysiące żurawi?
Dolina Baryczy i Ujście Warty należą do najważniejszych miejsc jesiennych koncentracji żurawi w Polsce. Potwierdzają to wyniki Monitoringu Noclegowisk Żurawi prowadzonego w ramach państwowego Monitoringu Ptaków Polski. W 2024 roku w obu tych obszarach Natura 2000 odnotowano skupienia przekraczające 7 tys. ptaków. Duże koncentracje stwierdzono również nad zbiornikiem Jeziorsko, w Dolinie Dolnej Odry, Ostoi Nadgoplańskiej oraz Dolinie Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego.
Dlaczego żurawie tworzą jesienne noclegowiska?
"Ptasie lotnisko" to w rzeczywistości noclegowisko, wokół którego skupia się życie żurawi podczas postoju w wędrówce. Ptaki korzystają z takich miejsc przez wiele kolejnych lat. Za dnia żerują na polach, łąkach, ugorach i terenach podmokłych, a na noc wybierają płytką, stojącą wodę, zapewniającą im bezpieczniejsze warunki odpoczynku. Staw i sąsiednie pole są dla żurawi uzupełniającymi się elementami. W jednym miejscu odpoczywają, a w drugim zdobywają pokarm.
Żurawie w Dolinie Baryczy. Gdzie ich wypatrywać?
W Dolinie Baryczy warto zwrócić uwagę szczególnie na okolice Grabownicy w kompleksie stawów Stawno, gdzie znajduje się wieża obserwacyjna nazywana Wieżą Ptaków Niebieskich. Jest to znakomite miejsce dla pasjonatów birdwatchingu. Miłośnicy dzikiej przyrody będą szczególnie zachwyceni jesienią, gdy woda ze stawu Grabownica jest spuszczana, tworząc znakomite warunki dla żurawi, które chętnie korzystają z okazji.
Kiedy obserwować żurawie w Ujściu Warty?
Ujście Warty jest kolejną ostoją, w której jesienna migracja żurawi potrafi zaimponować skalą. Trzeba jednak zadbać o to, by dobrze wybrać porę dnia. Park Narodowy "Ujście Warty" wyjaśnia, że nocujące żurawie wcześnie rano rozlatują się w różnych kierunkach, szukając żerowisk. To właśnie wtedy najlepiej szukać dużych stad żurawi, które lecą na posiłek. Drugą możliwością są godziny wieczorne, gdy żurawie wracają z żerowisk i szykują się do kolejnej nocy, choć o tej porze obserwowanie ptaków jest już nieco trudniejsze.
Kiedy jesienią najlepiej obserwować żurawie?
W sierpniu żurawie zaczynają szykować się do odlotu, a duże grupy ptaków można zobaczyć jeszcze w drugiej połowie jesieni. Wrzesień i pierwsza część października są znakomitym okresem na wypatrywanie ich skupisk. Często można usłyszeć żurawie jeszcze zanim się je zobaczy, bo towarzyszy im charakterystyczny klangor, czyli donośny, trąbiący głos.
Na poranną obserwację najlepiej wybrać się chwilę przed wschodem słońca, by spokojnie zająć miejsce i zacząć wypatrywać żurawi. Drugą możliwością jest dotarcie na miejsce przed zachodem słońca, zanim ptaki zaczną wracać z żerowisk na miejsce odpoczynku. Monitoring Noclegowisk Żurawi prowadzi obserwacje właśnie we wczesnych godzinach porannych oraz wieczornych.
W przygotowaniu wyprawy i wyborze odpowiedniej pory może pomóc EuroBirdPortal, pokazujący rozmieszczenie wybranych gatunków ptaków tydzień po tygodniu.
Lornetka lub luneta pozwala oglądać żurawie z bezpiecznej odległości, bez ryzyka ich zaniepokojenia czy spłoszenia. Natomiast w parkach narodowych i rezerwatach należy trzymać się wyznaczonych ścieżek i punktów obserwacyjnych.
Źródła: ciekawe.hub.pl, monitoringptakow.gios.gov.pl, krainaniezwyklosci.pl, eurobirdportal.org
