W skrócie
- Zbieranie grzybów w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody jest zabronione, chyba że wyznaczono specjalne strefy.
- Naruszenie zakazów dotyczących zbierania grzybów, szczególnie gatunków chronionych, może skutkować nałożeniem mandatu lub skierowaniem sprawy do sądu, gdzie kara grzywny wynosi do 5000 zł.
- Ochrona grzybów w ekosystemach jest istotna ze względu na mikoryzę, czyli proces współżycia tych organizmów z systemem korzeniowym drzew, wspierający kondycję roślin.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Gdzie w Polsce nie wolno zbierać grzybów?
Wyprawa na grzyby wymaga sprawdzenia, czy w danym miejscu grzybobranie w ogóle jest dozwolone. W lasach należących do Skarbu Państwa zbiór na własne potrzeby zasadniczo jest dozwolony, ale to też nie oznacza zupełnej swobody. Ustawa o lasach uzależnia korzystanie z runa leśnego od przestrzegania obowiązujących zakazów.
Z grzybobrania wyłączone są m.in. uprawy leśne do czterech metrów wysokości, ostoje zwierzyny oraz chronione drzewostany nasienne i powierzchnie doświadczalne. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Słubicach przypomina również o obszarach chronionych, czyli miejscach, w których nie można zbierać grzybów, nawet jeśli dużo ich rośnie.
Osobne zasady dotyczą parków narodowych i rezerwatów przyrody. Artykuł 15 ust. 1 pkt 13 ustawy o ochronie przyrody zabrania zbierania dziko występujących grzybów oraz ich części, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez właściwy organ. Ten zapis wyraźnie wskazuje, że zakaz nie jest ograniczony do rzadkich gatunków grzybów, ale dotyczy wszystkich owocników.
Czy można zbierać grzyby w parku narodowym?
Prawo przewiduje takie wyjątki. W parku narodowym miejsca dopuszczone do zbioru grzybów wyznacza dyrektor parku. Natomiast w rezerwacie przyrody odpowiedzialny jest za to regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Konkretnym przykładem jest Poleski Park Narodowy. W opublikowanych zasadach korzystania z parku wskazano, że zbieranie grzybów i innych płodów runa leśnego jest dozwolone wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych. Dlatego przed zaplanowaniem grzybobrania należy ustalić w administracji, gdzie dokładnie znajdują się udostępnione obszary, a także jakie warunki na nich obowiązują.
Jeśli więc usłyszysz od kogoś, że "w tym parku można zbierać grzyby", to istnieje prawdopodobieństwo, że jest to częściowo prawdziwa informacja. Jednak żeby zaplanować bezpieczną i zgodną z przepisami wyprawę, najpierw ustal, gdzie dokładnie grzybobranie jest dozwolone i sprawdź odpowiednie komunikaty.
Jakie są kary za zbieranie grzybów w zabronionym miejscu?
Kampinoski Park Narodowy informuje, że za naruszenie zakazu zbierania grzybów grozi mandat do 500 zł. Wiele jednak zależy od konkretnej sytuacji, bo w niektórych przypadkach sprawa może nawet trafić do sądu. Umyślne naruszenie zakazów obowiązujących w parku narodowym lub rezerwacie jest wykroczeniem, za które grozi kara aresztu lub grzywny. Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 24 Kodeksu wykroczeń grzywna wynosi od 20 do nawet 5000 zł.
Ochrona gatunkowa jest dodatkową kwestią, bo zakazy dotyczące chronionych grzybów obowiązują również poza parkami narodowymi i rezerwatami. To oznacza, że nawet jeśli w danym miejscu dozwolone jest grzybobranie, to niektórych gatunków grzybów wciąż nie wolno zbierać.
Dlaczego chronione są nawet pospolite grzyby?
Dla grzybiarza las potrafi być miejscem, w którym znajdują się prawdziwe kulinarne skarby. Dla przyrodnika jest to sieć zależności, których znaczna część jest niewidoczna. Jedną z nich jest mikoryza, czyli współżycie grzybów z korzeniami roślin. Drzewo dostarcza grzybowi węglowodanów, a strzępki grzybni pomagają roślinie pobierać z gleby wodę i składniki mineralne. Grzyby mikoryzowe zwiększają także odporność drzew na niekorzystne warunki środowiskowe.
Park narodowy chroni całą przyrodę oraz procesy zachodzące w ekosystemach. Stąd zakaz zbioru nie musi zależeć wyłącznie od tego, czy dany gatunek grzyba jest w Polsce rzadki czy pospolity. Nie liczą się też jego walory kulinarne. Najważniejsze jest to, jak wpływa na środowisko, w którym występuje.
Źródła: ciekawi.hub.pl, gov.pl, polpn.gov.pl, kampn.gov.pl
