W skrócie
- Zamarznięta tafla jeziora generuje nietypowe dźwięki oraz głośne huki, które świadkowie często mylnie interpretują jako zjawiska nieziemskie.
- Powstawanie dźwięków wynika z naprężeń w pokrywie lodowej, spowodowanych kurczeniem i rozszerzaniem lodu pod wpływem zmian temperatury.
- Zjawisko najlepiej obserwować na początku zimy, gdy lód jest cienki i nieprzykryty śniegiem, co sprzyja łatwiejszemu powstawaniu słyszalnych drgań.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Dlaczego zamarznięte jezioro wydaje dźwięki?
Gdy się ochładza, lód zaczyna się kurczyć, a następnie rozszerzać wraz ze wzrostem temperatury. Tutaj pojawia się ograniczenie w postaci brzegu. Ponieważ lód nie ma już gdzie się dalej rozszerzać, w jego pokrywie powstają naprężenia, które prowadzą do pęknięć lub nagłego odkształcenia. Podczas tego procesu uwalniana jest energia, która wprawia cały lód w drgania, a część tej energii dociera do nas jako słyszalny dźwięk.
Gdy temperatura ulega zmianom, proces może się wielokrotnie powtarzać, bo powstałe wcześniej szczeliny ponownie zamarzają, a przy kolejnym ociepleniu lód znów napiera na brzeg.
"Śpiewający" lód na jeziorze
Charakterystyczne przeciągłe tony mają związek z rozchodzeniem się drgań w pokrywie lodowej, a fale o różnych częstotliwościach przemieszczają się z różną prędkością. To zjawisko nazywa się dyspersją, a docierający do naszych uszu dźwięk może mieć zmieniającą się wysokość, przez co zaczyna przypominać śpiew lub jęk.
Odgłosy mają też istotny związek z grubością lodu. W pracy opublikowanej w "Acta Acustica united with Acustica" badacze analizowali widmo dźwięków wzbudzonych uderzeniem kamienia. Porównanie nagrań z modelem fizycznym pozwalało powiązać częstotliwości z grubością lodu.
Kiedy najlepiej słychać śpiewające jezioro?
Wyraziste odgłosy można usłyszeć na początku zimy, gdy pokrywa jest stosunkowo cienka i pozbawiona śniegu. Grubszy lód trudniej wprawić w drgania i przełamać, a śnieg dodatkowo tłumi dźwięki. Takie zjawisko zostało zarejestrowane m.in. nad Yellowstone Lake w Stanach Zjednoczonych, choć śpiew jeziora można usłyszeć przy każdym zbiorniku, jeśli tylko zostaną spełnione odpowiednie warunki.
Jednym z najsłynniejszych śpiewających jezior jest akwen znajdujący się w Chile na wysokości 2165 m n.p.m. W otoczeniu malowniczych widoków i pustej przestrzeni tworzy niezapomniane wspomnienia. Turyści, którzy słuchali Laguna del Maule, opisują, że mieli wrażenie, jakby za niepokojącymi dźwiękami miały stać duchy albo nawet kosmici.
Źródła: ciekawe.hub.pl, seagrant.umn.edu, turysci.pl


