W skrócie
- Dzięki monitoringowi GPS prowadzonemu przez sześć lat ustalono, że śledzone żurawie pokonały dystans ponad 101 tys. kilometrów.
- Po opuszczeniu terytorium Polski ptaki najczęściej migrują na Węgry, choć niektóre osobniki docierają do Włoch, Hiszpanii, Francji oraz Algierii.
- Zmiany klimatyczne powodują, że część żurawi decyduje się na pozostanie w Polsce na zimę zamiast standardowej migracji odbywającej się między wrześniem a listopadem.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Ogromny dystans migracji żurawi
Ponad 101 tys. km to łączny dystans 12 żurawi, których nadajniki zapisały co najmniej jedną pełną jesienną migrację. To oznacza, że pokonały one dystans, który pozwoliłby ponad dwukrotnie okrążyć Ziemię mającą nieco ponad 40 tys. km wzdłuż równika i południka. Fundacja Dla Przyrody od 2021 roku nałożyła nadajniki 21 młodym ptakom, jeszcze zanim nauczyły się latać. Żurawie objęte monitoringiem odwiedziły w sumie 20 krajów w Europie i Afryce. Podczas lotu urządzenia rejestrowały ich pozycję średnio co minutę, a także uwzględniały pogodę i wysokość, co pozwala znacznie lepiej poznać zwyczaje i strategie migracyjne ptaków.
Dokąd na zimę odlatują z Polski żurawie?
Monitorowane ptaki po opuszczeniu Polski najczęściej trafiały całkiem blisko, bo na Węgry, zwykle wybierając Park Narodowy Hortobagy. Jeden z osobników dotarł tam jesienią 2022 roku, a na następne miesiące przeniósł się do węgierskiego parku Kiskunsag. Rok później w Hortobagy zatrzymała się inna samica, dla której był to jeden z przystanków w drodze do Algierii. Pozostałe żurawie zimowały m.in. we Włoszech, Hiszpanii i Francji.
Przeczytaj także: Dlaczego żurawie i gęsi lecą kluczem? Co pokazał eksperyment z nadajnikami GPS?, otwiera się w nowym oknie
Postój na Węgrzech pokazuje, że jest to dla żurawi bardzo ważna lokalizacja, mogąca być zarówno celem jesiennej migracji, jak i miejscem odpoczynku przed znacznie dalszą wędrówką.
Ponad dobę w powietrzu
W październiku 2022 roku samica żurawia o imieniu Polesia pozostawała w powietrzu przez 33 godziny bez żadnej przerwy na odpoczynek. Wiosną następnego roku przeleciała nad Alpami na wysokości około 3200 m n.p.m. Zaskakujące wyniki osiągnęła też Roskoszna podczas wiosennej migracji z Tunezji do Włoch. Zapisy GPS pokazały, że na początku marca 2026 roku bez lądowania przeleciała nad morzem 575 km. W całym 2024 roku jej przeloty objęły łącznie 9120 km.
Żurawie przeważnie odlatują z Polski w okresie od września do listopada, a początek migracji wiąże się ze wzrostem ciśnienia po przejściu deszczowego frontu. Jednak nie dotyczy to wszystkich ptaków, bo podczas łagodniejszych zim część osobników postanawia zostać w Polsce. Zmiany klimatyczne sprawiają, że ptaki coraz częściej podejmują taką decyzję.
Gdzie w Polsce gniazdują żurawie?
Najsłynniejsze polskie ostoje żurawi znajdują się w Dolinie Baryczy i Ujściu Warty, otwiera się w nowym oknie. W tych miejscach jesienią grupują się tysiące ptaków szykujących się do migracji i jest to znakomita okazja, by je obserwować. Natomiast obserwowane z pomocą nadajników GPS zwierzęta często zakładały gniazda w Poleskim Parku Narodowym. Gniazda żurawi znajdują się w wodzie, która chroni jaja i pisklaki przed lądowymi drapieżnikami takimi jak lisy. Jest to jeden z powodów, dla których ważna jest ochrona mokradeł, bo ich wysychanie bezpośrednio szkodzi żurawiom, szczególnie w okresie lęgowym.
Źródła: ciekawe.hub.pl, radio.lublin.pl, naukawpolsce.pl, lubelskie-zurawie.pl


