W skrócie
- Naukowcy podważają autentyczność projektu firmy Colossal Biosciences, wskazując, że w 2025 roku nie doszło do wskrzeszenia wymarłego gatunku, a jedynie do modyfikacji genetycznej współczesnych wilków.
- Badacze z Wheaton College argumentują, że odtworzenie wybranych cech fizycznych zwierzęcia nie stanowi przywrócenia jego pełnej historii ewolucyjnej i przynależności gatunkowej.
- Technologie edycji genomu rozwijane w ramach takich eksperymentów mogą jednak znaleźć praktyczne zastosowanie w ochronie różnorodności genetycznej zwierząt aktualnie zagrożonych wyginięciem.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Wilk straszny powrócił po tysiącach lat? Tak powstały trzy szczenięta
W kwietniu 2025 roku amerykańska firma biotechnologiczna Colossal Biosciences ogłosiła sukces, który miał być przełomem w badaniach nad wymarłymi gatunkami. Na świat przyszły trzy zwierzęta nazwane Romulus, Remus i Khaleesi. Według firmy stanowiły one przykład przywrócenia cech wilka strasznego (Aenocyon dirus), drapieżnika zamieszkującego Amerykę Północną i Południową w plejstocenie.
Wilk straszny wyginął pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, około 13 tys. lat temu. Był masywniejszy od przeciętnego współczesnego wilka szarego, miał potężną czaszkę i uzębienie przystosowane do zdobywania dużych ofiar. Choć wyglądem przypominał dzisiejsze wilki, reprezentował odrębną linię ewolucyjną.
Naukowcy z Colossal nie sklonowali jednak prehistorycznego zwierzęcia. Wykorzystali materiał genetyczny uzyskany ze skamieniałości, a następnie zmodyfikowali DNA współczesnych wilków szarych.
Wprowadzono 20 zmian genetycznych w obrębie 14 genów związanych m.in. z wielkością ciała, budową i umaszczeniem. Z odpowiednio przygotowanych komórek uzyskano zarodki, które zostały umieszczone w organizmach matek zastępczych.
W rezultacie urodziły się zdrowe szczenięta przypominające pod względem wybranych cech wymarłego drapieżnika. Nie oznacza to jednak, że odtworzono jego pełny materiał genetyczny.
Naukowcy podważają wskrzeszenie wilka strasznego. Wskazują na zasadniczy błąd
W listopadzie 2026 roku na łamach czasopisma naukowego "Biology Letters" ukazała się publikacja Andrew Davinacka i Charlotte K. Daniels z Wheaton College w Massachusetts. Badacze zakwestionowali sposób przedstawiania osiągnięć związanych z przywracaniem wymarłych gatunków.
Ich główny argument jest prosty: odtworzenie niektórych cech zwierzęcia nie oznacza przywrócenia gatunku, do którego należało.
Autorzy opisują problem jako lineage-genome conflation, czyli utożsamianie rekonstrukcji materiału genetycznego z odtworzeniem linii ewolucyjnej.
Gatunek nie jest bowiem wyłącznie zbiorem genów odpowiadających za wygląd. To również historia ewolucyjna, przystosowania do środowiska, sposób zachowania i relacje z innymi organizmami.
Dobrym przykładem jest właśnie wilk straszny. Badania opublikowane w "Nature" w 2021 roku wskazywały, że jego linia ewolucyjna oddzieliła się od linii współczesnych psowatych około 5,7 mln lat temu. Nowsze analizy genetyczne z 2026 roku sugerują bardziej złożone pochodzenie tego drapieżnika, ale nadal potwierdzają jego znaczną odrębność ewolucyjną.
Oznacza to, że między wilkiem strasznym a współczesnym wilkiem szarym istniały różnice obejmujące znacznie więcej niż kilkanaście genów.
Zwierzę stworzone przez Colossal pozostaje więc genetycznie zmodyfikowanym wilkiem szarym, któremu nadano wybrane cechy wymarłego gatunku. To osiągnięcie inżynierii genetycznej, ale nie dosłowne odwrócenie procesu wymierania.
Czy w ogóle można przywrócić do życia wymarły gatunek?
Współczesna biotechnologia wykorzystuje kilka metod określanych mianem de-ekstynkcji, czyli przywracania wymarłych gatunków. Najważniejsze z nich to klonowanie, edycja genomu oraz selektywna hodowla zwierząt w celu odtworzenia dawnych cech.
Każda ma jednak ograniczenia. Klonowanie wymaga odpowiednio zachowanych komórek, a materiał genetyczny zwierząt sprzed tysięcy lat jest zwykle silnie zdegradowany.
W przypadku wilka strasznego naukowcy dysponują fragmentami dawnego DNA, które można analizować i porównywać z genomami współczesnych zwierząt. Nie mają jednak żywych komórek wymarłego gatunku, umożliwiających wykonanie jego bezpośredniej kopii.
Nawet gdyby udało się odtworzyć kompletny genom, pozostałby problem zachowania zwierzęcia. Wilki uczą się polowania, komunikacji i funkcjonowania w grupie od innych osobników. Zwierzę stworzone w laboratorium nie miałoby dostępu do społeczności ani zachowań przekazywanych przez wymarły gatunek.
Pojawiają się również pytania o dobrostan takich zwierząt i ich miejsce we współczesnym środowisku. Ekosystemy, w których żyły prehistoryczne drapieżniki, uległy przecież ogromnym zmianom.
Zamiast wskrzeszać wymarłe zwierzęta, można ratować współczesne gatunki
Czy kontrowersje wokół wilka strasznego oznaczają, że projekt nie ma wartości naukowej? Nie. Technologie rozwijane podczas takich eksperymentów mogą znaleźć zastosowanie w ochronie zwierząt zagrożonych wyginięciem.
Edycja genów, analiza dawnego DNA i klonowanie mogą pomóc w badaniu oraz zachowywaniu różnorodności genetycznej niewielkich populacji. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku gatunków, których liczebność spadła do bardzo niskiego poziomu.
Przykładem jest tchórz czarnonogi, którego ochronę wspierają badania nad klonowaniem osobników z zachowanych komórek. Podobne technologie mogą w przyszłości uzupełniać tradycyjne programy ochrony przyrody.
Nie zastąpią jednak ochrony siedlisk, ograniczania kłusownictwa czy odbudowy populacji w naturalnym środowisku.
Historia wilka strasznego pokazuje zatem, jak duże możliwości daje współczesna genetyka, ale również jak łatwo przecenić jej osiągnięcia. Naukowcy potrafią dziś nadać żyjącym zwierzętom wybrane cechy ich wymarłych krewnych. Nie oznacza to jednak, że przywrócili do życia gatunek, który zniknął z Ziemi tysiące lat temu.




